فلسفه‌های مضاف به علوم؛ ریشه‌های تاریخی، ضرورت و نقدهای آن

نوع مقاله : مقاله علمی ترویجی

نویسنده

چکیده

«فلسفه‌های مضاف به علوم» دانش‌هایی هستند که با روش عقلانی یا تاریخی به صورت فرانگرانه «وصفی ـ تحلیلی» به توصیف و تحلیل مضاف‌الیه خود می‌پردازد. در «فلسفه‌های مضاف به علوم» موضوع یا همان مضاف‌الیه یکی از علوم یا رشته‌های علمی است. این فلسفه‌ها که شکل‌‎گیری آنها ریشه در تحولات فکری اندیشمندان غربی از قرن شانزدهم تا میانه قرن بیستم دارد و در نیمه دوم این قرن به سرعث گسترش پیدا کرده‌اند، دارای نقش هدایتی نسبت به علوم هستند، و به‌‌ویژه، نسبت به نظریه‌پردازی در علوم بسیار موثرند.
این پژوهش با روش تاریخی - توصیفی و تحلیلی و با شیوه کتابخانه‌ای گردآوری داده‌ها، در پی پاسخ به این پرسش‌ است که علم و فلسفه در سیر تاریخی اندیشه غربی چگونه از یکدیگر جدا شدند، و چرا مجددا در چارچوب «فلسفه‌های مضاف به علوم» با یکدیگر پیوند خوردند؟ و اساسا، ضرورت تاسیس و رواج فلسفه‌های مضاف به علوم، به‌ویژه، «فلسفه‌های اسلامی مضاف به علوم» چیست؟
واژه‌های کلیدى: فلسفه مضاف، معرفت، علم، عقل، تجربه.