تحقق مردم‌سالاری دینی از منظر قرآن کریم(راهبردها، راهکارها چالش‎ها و موانع )

نوع مقاله : مقاله علمی ترویجی

نویسنده

گروه فلسفه وکلام اسلامی، جامعه المصطفی نمایندگی گلستان، گرگان، تونس.

چکیده

مردم‌سالاری دینی به‌عنوان الگویی از حکومت که بر مبنای آموزه‌های الهی و نقش‌آفرینی مردم در نظام سیاسی استوار است، یکی از مباحث اساسی در اندیشه اسلامی به شمار می‌رود. قرآن کریم به‌عنوان منبع وحیانی، اصول و چارچوب‌های این نظام را تبیین کرده و بر مشارکت عمومی، عدالت، شورا و مسئولیت‌پذیری تأکید دارد. با توجه به چالش‌های معاصر در تحقق مردم‌سالاری دینی، بررسی راهبردها و راهکارهای قرآنی آن ضروری به نظر می‌رسد.
هدف این پژوهش، واکاوی مبانی قرآنی مردم‌سالاری دینی، ارائه راهبردهای تحقق آن و شناسایی چالش‌ها و موانع پیش ‌روست. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع تفسیری، آیات قرآن و مطالعات پیشین، تلاش دارد چارچوبی علمی برای تحقق این نظام ارائه دهد.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مردم‌سالاری دینی در قرآن بر پایه اصولی همچون حاکمیت الهی، شورا، عدالت اجتماعی، نظارت عمومی و مسئولیت‌پذیری استوار است. از سوی دیگر، تحقق این نظام مستلزم تدوین قوانین منطبق بر شریعت، افزایش آگاهی و مشارکت عمومی و بهره‌گیری از ابزارهای نوین ارتباطی است. بااین‌حال، عواملی همچون تفسیرهای نادرست از دین، تقابل جریان‌های سکولار با ارزش‌های اسلامی و ضعف در اجرای ساختارهای حکومتی دینی، از مهم‌ترین موانع پیش ‌روی تحقق این الگو به شمار می‌آید.
نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران، پژوهشگران و اندیشمندان اسلامی، در شناخت ابعاد مردم‌سالاری دینی و تدوین راهبردهای عملی برای استقرار آن کمک کند

کلیدواژه‌ها

موضوعات