تحلیل موضوعی پژوهش‌های علوم اسلامی در نشریات فارسی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی ترویجی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی میبد)

2 دانشکده علوم قرآنی میبد

چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل موضوعی پژوهش‌های علوم اسلامی در نشریات فارسی ایران به صورت عینی است. پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی ـ تحلیلی است که از محاسبه شاخص دربردارندگی و بهره‌گیری از تحلیل شبکه‌های اجتماعی برای انجام آن بهره برده شده است. جامعه پژوهش حاضر را 6477 مقاله فارسی در حوزه‌های مطالعات اسلامی (« فقه و اصول »، «علوم قرآن و حدیث»، «اخلاق »، «فلسفه و کلام») تشکیل می‌دهد که در مجلات علمی ـ پژوهشی ایران به چاپ رسیده اند. منبع اصلی استخراج اطلاعات این مقالات پایگاه نورمگز است. در بررسی بالاترین شباهت موضوعی بین چهار حوزه مورد بررسی در زمینه علوم اسلامی نشان داد که حوزه اخلاق از لحاظ واژگانی عملاً حوزه‌ای است که بخش نسبتاً قابل توجه‌ای از آن (40درصد شباهت موضوعی) در فلسفه و کلام ریشه دارد و پایه های دیگر آن در علوم قرآن و حدیث و همچنین فقه واصول است. هم چنین، واژگان حوزه فلسفه و کلام شباهت کمی با واژگان فقه و اصول و اخلاق دارد. وجود بالای واژگان قرآن و حدیث در حوزه فلسفه وکلام نشان از آن دارد که فیلسوفان ایران نگاهشان به حوزه فلسفه وکلام به میزان بالا از زاویه مباحث قرآنی وحدیثی است.

کلیدواژه‌ها